4 Lời Khuyên Vàng Về Chế Độ Ăn Uống Cho Bệnh Nhân Gút

Một trong những biện pháp phòng và điều trị bệnh gút hiệu quả là điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý, vừa giúp giảm tổng hợp axit uric vừa tăng đào thảo axit uric qua thận. Chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút có vai trò rất quan trọng trong điều trị cơn gút cấp tính, mạn tính và có tác dụng làm giảm các cơn cấp của gút mạn tính.

Chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút

Có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh, và không thể không nói đến nguyên nhân ăn uống. Bệnh này liên quan đến chế độ dinh dưỡng. Nguyên nhân do dinh dưỡng thường do ăn nhiều, nhất là những thức ăn có chứa nhiều thành phần purin (như gan, lòng, thịt, cá, tôm, cua…), uống nhiều rượu.

Những nguời mắc bệnh gút nên tránh thức ăn chứa nhiều thành phần đạm cao.
Ngoài ra, còn có các yếu tố như thiếu men SGPT nên acid uric tăng cao ngay từ nhỏ, yếu tố cơ địa và di truyền, do giảm thải acid uric qua thận như viêm thận mãn tính, suy thận.

Triệu chứng biểu hiện phụ thuộc vào từng dạng bệnh. Viêm khớp cấp tính có triệu chứng khởi phát thường ở khớp bàn ngón cái, có sưng, nóng, đỏ, đau, acid uric máu tăng cao, gút mãn tính, lắng đọng sạn urat thường có ở vành tai, mỏm khuỷu tay, gân achilles, viêm thận kẽ, sỏi thận, sỏi acid uric – sỏi urat natri. Cần chú tâm đến chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút gúp việc điều trị bệnh tốt hơn.

Thực đơn cho bệnh nhân gút

Nếu ăn uống tiết chế và hợp lý, có thể tránh mắc phải bệnh gút và nếu như đã bị mắc thì với chế độ ăn này giúp người bệnh giảm nhẹ bệnh và tránh được những đợt cấp tái phát.
Lựa chọn thức ăn ít thành phần purin kiềm. Dưới đây là chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút

  • Nên ăn các loại thức ăn có lượng purin trong 100mg thức ăn từ 0-15mg như ngũ cốc, bơ, dầu, mỡ, đường, trứng, sữa, fomat.
  • Giảm ăn các loại thức ăn có lượng purin trong 100mg thức ăn từ 50-150mg như thịt nạc, cá, hải sản, gia cầm, đỗ đậu
  • Không nên ăn các loại thức ăn có lượng purin trong 100mg thức ăn > 150mg như gan, óc, bầu dục, nước luộc thịt, cá, cơm, măng tây…
  • Thức uống có khả năng gây đợt gút cấp và gút mãn.
  • Rượu, thức uống có rượu gây tăng lactat máu làm giảm bài xuất acid uric qua thận.
  • Bia có loại bia nhiều purin.
  • Cà phê, chè, cà phê là một trimenthylxanthin khi bị oxy hóa (men xanthin oxydase) sẽ tạo thành methyl acid uric.

Mẫu chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút cấp

  • Tổng năng lượng đưa vào cho người nặng 50kg: Tính năng lượng ở mức thấp: 30Kcal x 50kg = 1500Kcal.
  • Đạm (protein): 0,8g/kg = 40g = 160Kcal = 11% tổng năng lượng. Sử dụng đạm từ nguồn trứng, sữa, pho mát, lạc.
  • Béo (lipid): 21% tổng năng lượng, tương đương với 315Kcal hay 35g chất béo. Dùng mỡ, bơ, dầu thực vật.
  • Bột, đường (glucid): 68% tổng năng lượng tương đương với 1020Kcal =255g chất bột đường. Sử dụng các glucid phức hợp: gạo, mì, khoai củ và có thể thêm đường, kẹo, bánh ngọt.
  • Rau quả: Ăn tuỳ thích, bỏ các loại quả chua, bỏ đậu đỗ.
  • Nước: 2,5 – 3 lít/ngày.
  • Thức uống: Bỏ rượu, bia, cà phê, chè.
  • Nên uống nước khoáng có bicacbonat.

Thực đơn lâu dài cho bệnh nhân gút.

  • Chế độ ăn thông thường nhưng hạn chế đạm.
  • Cơ bản là lựa chọn thức ăn ít purin.
  • Bỏ lâu dài rượu, bia, cà phê, chè.
  • Uống đủ nước hàng ngày.

Bệnh nhân gút nên ăn gì?

Các chuyên gia y tế Đức cảnh báo rằng những người bị bệnh gút (bệnh thống phong) nên cẩn thận với lượng rau quả họ tiêu thụ mỗi ngày. Vì một số loại rau quả có chứa những chất làm bệnh trầm trọng hơn.

Đậu Hà Lan, cải bruxen là những loại rau bệnh nhân gút nên tránh do chứa nhiều purin. Purin khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành axít uric và hình thành các tinh thể gây đau khớp ở những bệnh nhân gút. Thịt, cá biển và rượu bia cũng chứa nhiều purin nên người bệnh cần hạn chế dùng chúng.

Thay vào đó có thể tăng cường uống sữa, ăn pho- mát vốn chứa ít purin. Ngoài ra, uống nhiều nước sẽ giúp cơ thể đào thải bớt axít uric ra ngoài. Bệnh gút có thể còn do biến đổi gen. Theo dõi thường xuyên chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút để giám sát và điều chỉnh kịp thời.

Bị gút – hãy uống nhiều nước

Theo các chuyên gia y tế, những bệnh nhân gút, ngoài việc duy trì chế độ ăn hợp lý, kiêng thực phẩm giàu purin… thì việc uống nhiều nước trong ngày sẽ tăng cường thải axit uric qua đường tiểu tiện.

Việc uống nhiều nước, nước khoáng, nước không có gas, giúp thải acid uric được tốt hơn cũng là một biện pháp phòng tránh cơn gút cấp và bệnh nhân gút cần tuân thủ điều trị để tránh suy thận, sỏi thận.

chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút

Chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng bệnh gút vì vậy, người bị gút cần tuân thủ những nguyên tắc cơ bản dưới đây:

  • Đảm bảo cung cấp năng lượng từ 30-35calo/kg cân nặng lý tưởng/ngày. Trong đó, lượng Protid: 0,8-1g/kg cân nặng lý tưởng/ngày; Lipid: 20- 25% tổng số năng lượng. Axid béo chưa no 1 nối đôi chiếm 1/3, nhiều nối đôi chiếm 1/3 và axid béo no chiếm 1/3 trong tổng số lipid.
  • Uống nhiều nước, tối thiểu là 1,5 lít /ngày. Không uống rượu, bia.
  • Duy trì cân nặng lý tưởng. Với người béo cần có chế độ giảm calo.
  • Loại bỏ thực phẩm giàu purin ra khỏi thực đơn hàng ngày như: các loại thịt thú rừng, phủ tạng, thịt lợn, thức ăn rán, cá trích, cá hộp…
  • Hạn chế các thực phẩm như: Thịt, cá (100g/ngày), tôm, cua, ốc; Rau khô, trứng, sữa và sản phẩm sữa.
  • Không nên ăn quá no trong một bữa mà chia nhỏ bữa ăn từ 3- 4 bữa/ngày.
  • Không dùng các thực phẩm và đồ uống có khả năng gây đợt gút cấp như bia, nước có ga, cà phê, chè…

Bữa ăn hàng ngày với người bệnh nhân gút

Khi có các đợt viêm khớp cấp tính, bệnh nhân nên uống nhiều nước (nước chè, nước hoa quả, sữa) và ăn cháo, súp, sữa, trứng. Một chế độ ăn ăn uống cho bệnh nhân gút cần nhiều rau xanh và hoa quả, đặc biệt là rau atisô, xà lách, cà rốt, bắp cải, dưa chuột, dưa gang, khoai tây, cà chua.

Có thể ăn trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa, phomat trắng không lên men, cá nạc, ốc sò. Ngoài ra, bệnh nhân cần tích cực uống nhiều nước, đặc biệt là nước khoáng kiềm để tăng cường thải tiết axit uric qua nước tiểu. Trong chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút không thể thiếu nước và sữa.

Để đề phòng đợt tái phát của bệnh, ngoài chế độ dùng thuốc hợp lý, bệnh nhân còn phải phải tuân thủ một số quy tắc ăn uống, sinh hoạt khoa học để đạt trọng lượng cơ thể ở mức sinh lý.

chế độ ăn uống cho bênh nhân gút

Cần nhận thức rằng ăn uống không hợp lý là một yếu tố thúc đẩy làm xuất hiện bệnh và làm tái phát bệnh, do vậy bệnh nhân cần tự nguyện áp dụng chế độ ăn kiêng, hạn chế bia rượu.

Trong chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút cần lưu ý, lượng thịt ăn hàng ngày không nên quá 150g, đặc biệt cần tránh ăn phủ tạng động vật (lòng lợn, tiết canh, gan, thận, óc, dạ dày, lưỡi…), các loại thịt đỏ (thịt chó, dê, trâu, bê), các loại hải sản (tôm, cua, cá béo), đậu hạt các loại, nấm khô.

Bệnh nhân cần bỏ rượu, thậm chí cả rượu vang, rượu thuốc. Một số loại thức ăn cần hạn chế: sôcôla, cacao, nấm, nhộng, rau dền…

Cần tránh ăn những thức ăn chua như nem chua, dưa hành muối, canh chua, hoa quả chua… vì chính những chất chua làm cho axit uric tăng cường lắng đọng vào khớp cấp tính.
Bệnh nhân mắc chứng béo phì cần áp dụng chế độ ăn giảm mỡ, giảm kalo.

Tóm lại, bệnh nhân bị gút cần phải cố gắng duy trì chế độ ăn uống khoa học hợp lý như chọn cho mình các thức ăn lành mạnh, bổ dưỡng, tránh các loại thức ăn chứa quá nhiều đạm cũng như tránh thức uống có chất kích thích như bia, rượu, cả nước chanh.

Bệnh nhân gút cũng cần được sự hợp tác, thông cảm từ người thân, bè bạn trong những dịp liên hoan ăn uống. Khi đó, người bệnh sẽ có thể chủ động áp dụng chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút thích hợp với tình trạng bệnh của mình để có được cuộc sống vui vẻ và hạnh phúc.

Uống nhiều nước ngọt dễ bị bệnh gút

Những người đàn ông uống nhiều hơn 2 cốc nước ngọt có đường mỗi ngày sẽ tăng 85% nguy cơ bi bệnh gút, so với những ai uống ít hơn 1 cốc trong cả tháng.

Số trường hợp bị bệnh gút đã tăng gấp đôi ở Mỹ trong những năm gần đây và fructose, một dạng đường, được cho là nguyên nhân. Ở Anh, khoảng 1,5% dân số cũng đang bị bệnh gút và con số không ngừng gia tăng trong 30 năm trở lại. Triệu chứng bao gồm đau sưng và nhức khớp, chủ yếu ở chi dưới. Hiện tượng bị gây ra khi axit uric trong máu bị kết tinh và đi vào trong khớp.

Các chuyên gia nhận thấy sự gia tăng số trường hợp mắc bệnh đi kèm với lượng tiêu thụ nước ngọt ngày càng cao. Trong khi đó, các nghiên cứu trước cũng khẳng định fructose gia tăng hàm lượng axit uric trong dòng máu.

Để tìm hiểu kỹ hơn, nhóm các chuyên gia Mỹ và Canada đã thực hiện nghiên cứu kéo dài 12 năm trên 46.000 đàn ông tuổi trên 40 chưa từng bị mắc bệnh gút. Nhóm cũng phỏng vấn những người đàn ông này về chế độ ăn uống của họ. Sau cả quá trình, 755 trường hợp mới bị bệnh gút được ghi nhận.

chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút

Nguy cơ đặc biệt gia tăng ở những người tiêu thụ 5-6 cốc nước ngọt có đường mỗi tuần. Mối tương quan được rút ra sau khi đã tính đến các yếu tố rủi ro khác như chỉ số cơ thể, tuổi già, huyết áp và mức độ tiêu thụ cồn. Nước ngọt không đường thì không làm gia tăng nguy cơ bệnh gút nhưng nước quả và những trái cây nhiều fructose như táo và cam đều gia tăng nguy cơ.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng khuyên rằng mọi người cần phải cân bằng chế độ rau quả để ngăn ngừa bệnh tim và đột quỵ. Cần hạn chế tối đa nước ngọt trong chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút.

Bốn không trong ăn uống của người bị gút

Dưới đây là những lưu ý quan trọng trong chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút.

  • Ăn thức ăn nhiều purin

Không ăn thức ăn nhiều purin trong giai đoạn tiến triển: Chế độ ăn hợp lý của người bị bệnh gút là nhằm giảm lượng acid uric để không bị tích lũy thành tinh thể ở các khớp và các tổ chức mềm. Hết sức hạn chế ăn phủ tạng động vật như gan, lòng, cật, tim, tiết; cá trích, cá mòi, trứng cá; thịt đỏ, thịt muối; phô mai; cua; tôm. Một số thực phẩm thực vật cũng có hàm lượng purin tương đối cao như nấm, đậu hạt các loại.

Không dùng thức uống có cồn và chất kích thích: Các nghiên cứu về khẩu phần ăn uống đều khuyên người bị gút hoặc tăng acid uric máu đơn thuần phải kiêng rượu, bia hơi, vang trắng, sâm banh, bia nâu. Tránh ăn những chất kích thích như ớt, cà phê… Nên tránh các buổi liên hoan tiệc tùng.

  • Quên uống nhiều nước

Không quên uống nhiều nước là lời khuyên của các bác sỹ dành cho bệnh nhân gút, nhằm nhanh chóng đào thải axit uric – thủ phạm gây các cơn đau. Loại đồ uống được khuyến khích nhất là nước khoáng chứa nhiều bicarbonat.

Uống nhiều nước sẽ làm tăng lượng nước tiểu, sẽ đào thải được nhiều acid uric ra ngoài. Nên uống khoảng 2-3 lít/ngày khi đang uống thuốc trị bệnh. Tốt nhất nên uống các loại nước khoáng có nhiều bicarbonat. Nếu không, có thể uống dung dịch natri bicarbonat 3% để kiểm soát huyết thanh, giúp việc đào thải acid uric thuận lợi hơn.

  • Uống các thuốc làm tăng acid uric máu

Đó là các thuốc lợi tiểu nhóm thiazide (hypoth- iazide), nhóm giảm đau, hạ sốt salicilat (aspirin). Tuyệt đối không dùng các thuốc nhóm corticoid (prednisolon, dexamethason…) vì chúng có thể làm giảm đau nhanh nhưng lại làm tăng acid uric máu, đẩy nhanh bệnh sang thể mạn tính.

  • Làm việc quá sức

Ngoài chế độ ăn uống, người bị bệnh gút cũng cần tránh các nguy cơ có thể làm xuất hiện bệnh như: làm việc quá sức, nhiễm lạnh, đi giày quá chật, bị nhiễm khuẩn cấp tính hoặc phẫu thuật.

Gút được xếp vào bệnh của thời đại văn minh. Nó thường gây đau đớn dai dẳng cho người bệnh và là sự báo hiệu nguy cơ bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não và bệnh thận.

Bệnh gút có thể diễn biến tốt nếu dùng đúng các thuốc điều trị và tuân thủ chế độ ăn uống cho bệnh nhân gút một cách hợp lý.

Chế độ ăn trong điều trị bệnh gút

  • Giảm bớt lượng đạm trong khẩu phần.
  • Không nên ăn các thực phẩm có chứa nhiều acid uric (nhóm III): Óc, gan, bầu dục (cật), các loại phủ tạng, nước ninh xương, luộc thịt…
  • Ăn vừa phải các loại thực phẩm có hàm lượng acid uric trung bình (nhóm II): Thịt, cá, hải sản, đậu đỗ… Các thực phẩm nhóm II chỉ nên ăn mỗi tuần 2-3 lần.
  • Sử dụng các thực phẩm chứa ít acid uric trong chế biến bữa ăn hàng ngày như ngũ cốc, các loại hạt, bơ, mỡ, trứng, sữa, phomat, rau quả.
  • Hạn chế các đồ uống gây tăng acid uric máu như rượu, bia, trà, cà phê.
  • Ăn nhiều rau quả không chua. Hạn chế ăn các loại quả chua vì sẽ làm tăng thêm độ acid trong máu.
  • Lượng đường, bột trong khẩu phần (gạo, bột mì, đường, bánh, kẹo, có thể sử dụng với tỷ lệ cao hơn người bình thường một chút).
  • Uống các loại nước có tính kiềm: nước rau, nước khoáng.
  • Uống đủ nước hàng ngày.
  • Để điều trị bệnh Gút hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chế độ ăn uống và sử dụng thuốc chữa bệnh hợp lý theo đúng chỉ dẫn của bác sỹ.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here