Chăm Sóc Gan: Những Sự Thật Bạn Chưa Biết

Gan khỏe mạnh là điều tiên quyết cho sức khỏe, nhưng không phải ai cũng quan tâm đúng mức đến việc chăm sóc gan khoẻ mạnh. Chế độ dinh dưỡng hợp lý và lối sống lành mạnh là cách tốt nhất để bảo vệ gan của bạn.

Những sự thật về gan mà bạn chưa biết

Gan nằm ở bên phải bụng, ngay dưới cơ hoành, kéo dài qua trước ruột và lá lách. Gan là cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể (sau da), là một trong những cơ quan quan trọng nhất cho sự sống và cũng phải “chịu đựng” nhiều nhất. Mọi chất hấp thu từ ruột được đưa thẳng tới gan để chuyển hóa và khử độc. Quá trình hấp thu dưỡng chất có thể sản sinh ra các chất gây viêm (các gốc tự do và leukotriene) và việc tiếp xúc với quá nhiều chất độc trong quá trình khử độc có thể gây tổn thương tế bào gan.

Gan có khả năng phục hồi tổn thương đáng ngạc nhiên. Cho dù đối mặt với những thói quen xấu như chế độ dinh dưỡng nhiều chất béo và uống bia, rượu thường xuyên thì những tổn thương ở gan vẫn có thể phục hồi và tiếp tục thực hiện chức năng giải độc. Thậm chí khi phẫu thuật cắt bỏ 75% thùy gan thì gan cũng có thể phục hồi trở lại.

Chức năng của gan

– Sản sinh dịch mật giúp tiêu hóa và chuyển chất béo trong thức ăn thành nhũ tương

– Sản xuất protein mới cho cơ thể, gồm cả những protein tham gia quá trình đông máu

– Chuyển hóa ammonia (một độc chất sản sinh trong quá trình chuyển hóa protein) thành urê

– Chuyển hóa các chất béo trong khẩu phần thành cholesterol và triglyceride

– Giúp duy trì ổn định đường huyết bằng cách sản sinh glucose

– Dự trữ glucose dư thừa dưới dạng glycogen (một dạng năng lượng dự trữ khẩn cấp) để duy trì mức đường huyết khi cần (ví dụ vào ban đêm)

– Dự trữ các vitamin tan trong dầu (A, D, E và K) và một số chất khoáng (như sắt và đồng)

– Sinh nhiệt để làm ấm máu tuần hoàn

– Giúp kiểm soát việc hình thành và tiêu hủy tế bào máu

– Loại bỏ chất độc (từ các thức uống có cồn) khỏi máu và khử độc

– Đóng vai trò sàng lọc miễn dịch và lọc bỏ những kháng nguyên hấp thu qua ruột

Thói quen ăn uống “thả cửa” (nhiều calo, chất béo hay thức uống có cồn) có thể gây rối loạn chuyển hóa chất béo. Điều này tạo nên những thay đổi ở gan, tương tự như cách nuôi vịt và ngỗng để lấy gan chế biến thành món pa-tê gan. Những món ăn này có thể rất hấp dẫn, nhưng làm tổn hại lá gan của chúng ta. Rối loạn chuyển hóa chất béo có thể tiến triển thành viêm gan (bệnh viêm gan), hình thành các mô sẹo (xơ hóa) hoặc thậm chí là xơ gan – một tình trạng nghiêm trọng trong đó gan bị teo và xơ cứng.

Những phương pháp chăm sóc gan đúng cách

– Chế độ ăn uống có lợi cho sức khỏe cung cấp vừa đủ calo; ăn nhiều trái cây và rau củ giúp cung cấp các chất chống oxy hóa để bảo vệ cơ thể.

– Sử dụng các loại chất béo có lợi cho sức khỏe (dầu ô liu, dầu hạt cải, dầu cá…). Các loại dầu này không phải là tác nhân chính hình thành cholesterol trong gan.

– Không dùng quá nhiều thức uống có cồn, là chất gây nhiễm độc tế bào, có thể gây viêm và xơ gan.

– Tránh những hoạt động sống thiếu lành mạnh (quan hệ tình dục thiếu các biện pháp bảo vệ an toàn, hút thuốc lá, ăn nhiều đồ dầu mỡ, thiếu ngủ, tùy ý sử dụng thuốc, uống nhiều rượu bia…) để hạn chế nguy cơ nhiễm virus viêm gan (B, C). Các virus này có thể tấn công vào gan và gây ra những tổn thương lâu dài.

Lời khuyên của chuyên gia!

Nếu bạn mắc bệnh gan hoặc sỏi mật, không nên tự sử dụng các loại thuốc bổ và thực phẩm chức năng khi chưa được bác sĩ chuyên khoa cho phép.

Thực phẩm chức năng giúp gan khoẻ mạnh

  • Chiết xuất từ hạt cúc gai (Milk thistle) giúp tăng hàm lượng glutathione, một chất chống oxy hóa gan, bảo vệ các tế bào gan khỏi tác hại của chất độc, thích hợp với những người có thói quen ăn uống “thả cửa”.
  • Bông a-ti-sô có tính năng phục hồi và bảo vệ gan tương tự như cúc gai: kích thích gan tăng tiết dịch mật, hạ thấp hàm lượng cholesterol và cải thiện các triệu chứng liên quan đến mật (như đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn, khó chịu trong bụng và một số triệu chứng bất thường về tiêu hóa).
  • Sản phẩm lên men chứa lợi khuẩn probiotic (Lactobacilli, Bifidobacteria) tiêu hóa chất xơ, hình thành axit béo mạch ngắn (như propionate) có tác dụng kháng viêm cho gan. Probiotic cũng cải thiện chức năng gan bằng cách tăng cường hấp thu dưỡng chất ở ruột và hạn chế các chất độc nội sinh hấp thu vào tuần hoàn máu.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here